بخش دوّم است علم اخلاق و علمى كه مبين بخش سوّم است علم فقه نام دارد و كاملا مشخص است كه ما در قسمت اوّل گفتگو مىكنيم . مباحث اعتقادى را در سه مرحله بايد فرا گرفت : 1 - به شيوهء متكلمين اسلامى 2 - به روش فلاسفه اسلامى 3 - به روش عرفاء اسلامى آنگاه است كه مىتوانيم به عمق معارف الهى در قرآن و روايات و مناجاتهاى معصومين ( عليهم السلام ) راه بيابيم فعلا بحث ما به شيوهء اوّل است و در اين زمينه متكلمين اسلامى به سه فرقهء مهم تقسيم مىشوند : 1 - معتزله 2 - اشاعره 3 - اماميه امّا معتزله : گروهى بودند كه در اواخر قرن اوّل هجرى و يا اوائل قرن دوم بوجود آمدند ، اينان پيروان و اصل بن عطاء معتزلى هستند ، و اصل در سال 80 هجرى متولد و در سال 131 هجرى درگذشت پس از و اصل اخو الزوجة او عمرو بن عبيد آراء وى را توسعه داده و تكميل نمود ، و اصل از تلامذهء حسن بصرى بود كه بعدها از درس وى كناره گرفت و حسن گفت : اعتزل عنا يعنى از ما عزلت و فاصله گرفت از آن پس اين گروه به اسم معتزله معروف شدند در اينجا به گروهى از معروفترين متكلمين معتزله اشاره مىكنيم : 1 - و اصل بن عطا 2 - عمرو بن عبيد 3 - ابو الهذيل علاف 4 - نظام 5 - جاحظ 6 - ابو القاسم بلخى 7 - ابو على جبائى 8 - ابو القاسم جبائى 9 - قاضى عبد الجبار معتزلى 10 - صاحب بن عباد 11 - جار اللّه زمخشرى . و امّا اشاعره : اين گروه پيروان ابو الحسن اشعرى هستند كه وى در سال 260 هجرى متولد و در سال 303 هجرى درگذشت وى از شاگردان قاضى عبد الجبار معتزلى بود و سالها نزد او تلمذ نموده و مكتب معتزله را بطور كامل